Trường và gia đình cùng nuôi dạy một đứa trẻ, nhưng mỗi bên chỉ nhìn thấy một nửa ngày của nó. Cô biết con ngồi cạnh ai, ăn món gì, sợ chuyện gì ở lớp. Bố mẹ biết con ngủ lúc mấy giờ, tối qua có sốt không, cuối tuần vừa đi đâu. Khi hai nửa đó không gặp nhau, cả hai bên cùng đoán mò.
Phần lớn hiểu lầm giữa phụ huynh và giáo viên mầm non không đến từ việc ai đó làm sai, mà đến từ chuyện thông tin đi sai chỗ: việc gấp thì nhắn vào nhóm chat lúc mười giờ đêm, việc cần nói riêng thì đem ra hỏi giữa buổi họp lớp. Bài này sắp xếp lại từng loại việc vào đúng kênh của nó.
Ba kênh trao đổi và việc nào hợp với kênh nào
- Sổ liên lạc hoặc ứng dụng của trường: dùng cho việc cần lưu lại — con dị ứng món gì, hôm nay ông ngoại đón thay mẹ, con đang uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Ưu điểm lớn nhất là tra lại được sau nhiều tháng.
- Nhóm chat của lớp: dùng cho thông báo chung — lịch dã ngoại, xin ảnh hoạt động, nhắc mang đồ dùng. Không phải chỗ để nói chuyện riêng của một bé.
- Gặp trực tiếp hoặc gọi điện: dùng cho chuyện cần bàn kỹ — con bị bạn cào, con sợ đi học, con thay đổi tính nết. Những chuyện này viết ra thường bị hiểu sai giọng.
Một nguyên tắc đơn giản và tiết kiệm rất nhiều phiền phức: việc gấp thì gọi điện cho văn phòng, đừng nhắn tin cho cô. Trong giờ lên lớp, cô đang trông hai mươi đứa trẻ và không cầm điện thoại. Tin nhắn "chiều nay bà nội đón con nhé" gửi lúc mười một giờ trưa rất có thể tới chín giờ tối cô mới đọc.
Năm phút đón con: hỏi gì để biết hôm nay thật sự thế nào
Câu hỏi quen thuộc "hôm nay con có ngoan không" hầu như luôn nhận về đúng một câu trả lời: "con ngoan ạ". Nó không sai, chỉ là không cho ai thông tin gì.
Ba câu hỏi ngắn cho cô, hỏi gọn trong lúc lấy cặp cho con:
- Hôm nay con ăn được mấy phần khay, có bỏ món nào không?
- Con ngủ trưa được bao lâu, có khó ngủ không?
- Có chuyện gì hôm nay con cần em biết không ạ?
Với chính con, hỏi những câu có chi tiết cụ thể thì trẻ dễ kể hơn nhiều: "trưa nay con nằm cạnh bạn nào?", "hôm nay cô đọc truyện gì?", "lúc ra sân con chơi ở chỗ nào?". Câu hỏi càng cụ thể thì câu trả lời càng thật, và bạn dần dựng được bức tranh một ngày của con mà không phải hỏi cô mọi thứ.
Và một việc nhỏ nhưng có ích: đón con đúng giờ, đừng để cô phải ở lại trông thêm. Quan hệ tốt với giáo viên bắt đầu từ những chuyện giản dị như vậy, chứ không phải từ quà cáp dịp lễ.
Nhóm chat của lớp: thoả thuận trước ba điều
Nhóm chat lớp mầm non rất dễ trở thành nơi ai cũng ngại mở ra. Ba thoả thuận nên đặt ngay từ buổi họp đầu năm sẽ giữ cho nó hữu ích cả năm:
- Khung giờ nhắn tin: thống nhất một khoảng, ví dụ từ bảy giờ sáng tới tám giờ tối, trừ việc khẩn.
- Không nhắc tên trẻ khác khi có va chạm: hai bé giành đồ chơi là chuyện của lớp, đưa lên nhóm chung thì thành chuyện của hai gia đình.
- Việc riêng thì nhắn riêng: hỏi về con mình, xin nghỉ học, trao đổi học phí đều nên nhắn riêng cho cô hoặc văn phòng.
Ảnh hoạt động trong nhóm cũng cần một thoả thuận: ảnh có mặt trẻ khác thì không đăng lại lên mạng xã hội nếu chưa hỏi gia đình các bé đó. Đây là chuyện dễ gây khó xử nhất và cũng dễ phòng nhất.
Buổi họp phụ huynh: chuẩn bị bốn câu trước khi đi
Họp phụ huynh mầm non thường kéo dài chừng một tiếng và phần lớn thời gian dành cho thông báo chung. Muốn buổi họp đó có ích cho riêng con mình, hãy viết sẵn bốn câu vào điện thoại trước khi đi:
- Ở lớp con thường chơi với ai, và con hay chơi một mình hay theo nhóm?
- Có việc gì con làm tốt hơn hẳn hồi đầu năm không?
- Có việc gì cô thấy con cần được hỗ trợ thêm?
- Ở nhà bố mẹ nên làm gì để đi cùng hướng với lớp?
Câu cuối là câu đáng hỏi nhất. Lớp đang tập cho trẻ tự cất giày, tự xúc ăn, tự dọn đồ chơi; ở nhà người lớn làm hộ hết vì nhanh hơn — thế là con học một đằng, sống một nẻo. Thống nhất được vài việc nhỏ như vậy có tác dụng hơn nhiều so với đăng ký thêm một lớp học ngoài giờ.
Sáu việc nhà trường cần ở gia đình
Phối hợp là chuyện hai chiều. Đây là những việc giáo viên mầm non hay phải nhắc đi nhắc lại, mà làm đủ thì cả lớp chạy trơn hơn hẳn:
- Báo nghỉ trước giờ điểm danh, thường là trước tám giờ sáng, để bếp cắt suất ăn và cô không phải gọi tìm con.
- Con ốm thì cho nghỉ ở nhà. Một bé sốt hoặc đau mắt đến lớp là cả lớp có nguy cơ, và chính bé đó cũng không học hay chơi được gì.
- Không tự gửi thuốc theo cặp. Trường nào cũng có quy trình riêng cho việc cho trẻ uống thuốc tại lớp — phải có đơn hoặc chỉ định của bác sĩ và bàn giao tận tay, chứ không nhét vào ba lô kèm lời dặn miệng.
- Ghi tên lên đồ dùng cá nhân: bình nước, áo khoác, hộp sữa, gối. Hai mươi cái bình giống nhau trong một lớp là chuyện có thật.
- Báo trước khi đổi người đón và cho cô biết tên, số điện thoại của người đó. Nhiều trường yêu cầu xem giấy tờ, đó là quy định bảo vệ chính con bạn.
- Cập nhật số điện thoại và hồ sơ tiêm chủng mỗi khi có thay đổi. Số cũ không liên lạc được đúng lúc con sốt giữa buổi là tình huống không ai muốn gặp.
Khi có chuyện không vừa ý: trình tự nên đi
Con về nhà kể bị bạn cắn, hoặc mách "cô không cho con chơi". Phản ứng đầu tiên của người lớn thường là bực, và nơi bực đầu tiên hay là nhóm chat. Trình tự dưới đây giữ được việc và giữ được quan hệ:
- Nghe con kể hết, đừng hỏi gợi ý. Trẻ mầm non rất dễ bị dẫn dắt bởi cách người lớn đặt câu hỏi, và câu chuyện có thể đổi hẳn sau vài câu hỏi dồn.
- Hỏi cô chủ nhiệm trước, hỏi riêng. Nói rõ mình nghe con kể gì và muốn biết chuyện thật ra thế nào, thay vì kết luận trước.
- Nghe mô tả từ phía lớp rồi mới quyết định. Nhiều chuyện hoá ra là hiểu nhầm, và nhiều chuyện đúng là có thật.
- Chưa thoả đáng thì gặp ban giám hiệu, đề nghị một cách xử lý cụ thể và một mốc thời gian.
- Ghi lại ngày giờ và nội dung đã trao đổi nếu sự việc lặp lại nhiều lần.
Việc trẻ nhỏ cắn nhau, giành đồ chơi, xô nhau ở sân là chuyện xảy ra ở mọi lớp mầm non trên đời. Điều cần đánh giá không phải là "có xảy ra hay không", mà là lớp có nhìn thấy, có xử lý, và có báo cho gia đình hay không. Một trường báo ngay cho bạn khi con bị xước tay đáng tin hơn hẳn một trường không bao giờ có chuyện gì.
